Demoniczne Samce
"99% z naprawdę przerażającego gówna tego świata zostało wszczęte, ustanowione, popełnione lub kontynuowane przez mężczyzn." George Carlin

Czy kobiety są gorsze z matmy? 4:0 dla gender.

Etykiety: ,
Ponoć 54% genialnych matematyków z ostatnich czterech wieków narodziło się pomiędzy 53 a 54 stopniem szerokości geograficznej północnej. Jest to w jakiś sposób skorelowane ze specyficzną dla tego położenia zmiennością fotoperiodu (Davis & Lowell, 2006). No właśnie, w powszechnym mniemaniu matematyka oraz takie powiązane z nią sprawy jak nauka, technologia i inżynieria (z angielskiego: STEM), stanowią domenę mężczyzn. Proste spojrzenie w statystykę pokazuje, że mężczyźni dominują te bardzo ważne dla rozwoju dziedziny (Shen, 2013). Dla wielu jest to też dowód na wyższość intelektualną mężczyzn. Bliższe spojrzenie na dostępne ujawnia jednak kilka ważnych rzeczy. 

Np. wg statystyk z 2012 roku w USA kobiety posiadają 53% doktoratów z biologii, 48% z medycyny i 78% z weterynarii. Z drugiej strony mamy zaledwie 18% studentek inżynierii, 31% doktorantek z matematyki, 22% z informatyki i 19% z fizyki (Hyde, 2014). Czy więc kobiety są gorsze z matmy i fizyki, skąd wynika ta różnica?

Niekoniecznie. Gigantyczna metaanaliza pokazała, że właściwie nie ma różnic w zdolnościach matematycznych między płciami (Hyde et al., 1990). Co ciekawe analiza ta wykazała też, że współczynnik d Cohena, określający stopień zróżnicowania danej zmiennej, maleje z czasem. Oznacza to, że różnica w umiejętnościach matematycznych jest coraz mniejsza, np. przed rokiem 1973 mężczyźni byli wyraźnie lepsi (d=0,31, co oznacza średnią małą do średniej przewagę statystyczną), ale w badaniach wykonanych po roku 1974, różnica była mała (d=0,14). W wielu niuansach matematycznych kobiety radzą sobie lepiej niż mężczyźni, aczkolwiek na poziomie studiów i dalej, mężczyźni mają wyraźną przewagę, jeśli chodzi o rozwiązywanie skomplikowanych zadań (d=0,29). Późniejsze, jeszcze większe metaanalizy pokazały, że kobiety właściwie dogoniły mężczyzn w matematycznych umiejętnościach, przynajmniej w niektórych państwach (Lindberg et al., 2010; Else-Quest et al., 2010).

Dlaczego więc tak mało kobiet zajmuje się matematyką czy fizyką na profesjonalnym poziomie? Odpowiedź jest prosta - stereotypy płciowe. W powszechnym przekonaniu, kobiety nie nadają się do tego typu zadań. 

Stereotyp dotyczący umiejętności matematycznych kobiet jest bardzo głęboko zakorzeniony w społecznym myśleniu. W środowiskach akademickich związanych z matematyką i fizyką kobiety traktowane są, mówiąc delikatnie, chłodno (Matlin, 2011, p. 229). Rodzice oraz nauczyciele wierzący w stereotyp, skutecznie zniechęcają swoje córki i uczennice do rozwoju w tym kierunku (Chhin et al., 2008). Ba! Same kobiety, wierząc w ten stereotyp zmniejszają swoje wyniki w matematyce. Gdy egzaminowane są bez obecności mężczyzn, wypadają wyraźnie lepiej, podobnie, gdy nie muszą utożsamiać się ze swoją płcią (Cole, 2000; Miyake et al., 2010). Innymi słowy kobiety są gorsze z matematyki i pokrewnych dziedzin tylko w kontekście nabytych przekonań co do płci, różnice te mają charakter kulturowy (Azar, 2010).

Jest jeszcze kilka innych, psychologicznych i socjologicznych przyczyn niedoboru kobiet w matematyczno podobnych dziedzinach. Wszystkie mają związek ze stereotypową rolą kobiety w społeczeństwie, np. silne zaangażowanie w związek (Holland, 1990), wreszcie poświęcenie się na rzecz wychowywania dzieci.

Mimo tych wszystkich trudności sporo kobiet w historii skutecznie dołożyło się do osiągnięć nauki w zakresie nauk matematycznych i pokrewnych. Większość jest praktycznie nie znana, niektóre powinny być sławne, aczkolwiek nie są. Dlaczego? Efekt Matyldy? Oto kilka z nich:
  • Ida Noddack, taka niemiecka Skłodowska, fizyczka i chemiczka. Odkryła wraz z mężem pierwiastek ren, zaproponowała ideę fuzji nuklearnej. Komisja noblowska nominowała ją trzykrotnie do nagrody. 
  • Emmy Noether, niemiecka matematyczka, twórczyni wyższej algebry.
  • Mária Telkes, węgiersko-amerykańska biofizyczka, która zapoczątkowała ideę wykorzystania energii słonecznej.

Ostatnie komentarze

Popularne posty